Dr. F.A. Snellaert (1809-1872) wegbereider van het Algemeen-Nederlands verbond

Met figuren als F.A. Snellaert en E. Moyson, die elkaar in het Gentse opzochten, staan we aan de wieg van de sociale, de culturele en de politieke ontvoogding in België, die onze geschiedenis blijft kleuren. Vanuit het besef dat mensen aan de bron van deze beweging niet enkel onze blijvende dank verdienen, maar ons ook inspireren, meer dan we soms weten, ontstonden de bijdragen in dit boek, tweehonderd jaar na de geboorte van dokter Snellaert.

De auteurs richten zich op de vraag hoe ‘het’ toen in zijn werk ging en openen een perspectief op morgen. Mensen uit die eerste strijdende generatie wisten waaraan ze begonnen. Net als wij wisten ze niet waartoe het zou leiden. De eerste bijdrage, werk van dr. Yvo Peeters, toont de sociaal-economische toestanden in de eerste helft van de negentiende eeuw: een arm Vlaanderen, met een door armoede gekleurde gezondheidszorg, waarover de arts ook schreef. Hoe beleefden de geboren Fransman, getogen Nederlander en volwassen Belg en zijn generatie de nieuwe omstandigheden? Door de ogen van Snellaert bekijkt Hugo Rau de periode 1830-1840. Frank Judo, historicus en jurist, en met Stijn Van de Perre redacteur van het belangwekkende boek “De prijs van de scheiding” (2007), geeft een vrij gedetailleerd overzicht van de politieke context na de scheiding van de Nederlanden in 1830. Hij belicht de rol van ‘orangisten’ en toont hoezeer Snellaert zich niet in hokjes laat vangen.

In zijn visietekst ziet Marc Cels een lijn lopen tussen de toestand ten tijde van Snellaert en diens aanbreng, de tijd vóór de Eerste Wereldoorlog en de aanbreng van H. Meert, en de huidige toestand. Vandaaruit kijkt hij breed cultureel naar een betere en bredere samenwerking tussen de politiek gescheiden Nederlanden. Vanuit de Koninklijke Zuidnederlandse Maatschappij voor Taal- en Letterkunde zet hoogleraar Martine de Clercq de rol van Snellaert als wegbereider in de verf. De zogeheten taalminnaars of letterheren (Draye, 2009) waren niet enkel minnaars van de schone letteren, maar ook bemiddelaars van het Vlaamse algemeen belang, waartoe ook de wetenschapsbeoefening in de eigen taal behoort. Hoogleraar Marcel De Smedt toont aan de hand van de pas door Ada Deprez gepubliceerde briefwisseling tussen de Antwerpenaar J.A. De Laet en de Gentenaar F.A. Snellaert, hoe de Gentse en de Antwerpse groeipolen van de beweging werkten en samenwerkten aan de emancipatie.