Dossiers van gevaarlijke, hinderlijke en ongezonde bedrijven: kritiek en bruikbaarheid voor historisch onderzoek

De hinderwetgeving, die in de vroege negentiende eeuw in de Franse periode van België werd geïntroduceerd, heeft in haar lange bestaan aanleiding gegeven tot de productie van heel wat interessant bronnenmateriaal. Vooral in de laatste decennia lijken onderzoekers de waarde van de dossiers van zogenaamde gevaarlijke, hinderlijke en ongezonde bedrijven (vandaar de term GHO-dossiers) te erkennen. Dit werk heeft tot doel om de toepassing van deze dossiers als onderzoeksbronnen beter te contextualiseren.

Daartoe worden vier deelaspecten van de bron toegelicht. In een eerste hoofdstuk wordt de juridische en administratieve context waarin de bron tot stand kwam, onderzocht. Daarbij gaat vooral aandacht uit naar de manier waarop de opvolging van de wetgeving in de bedrijven werd afgedwongen. Waar historici vroeger geneigd waren de Hinderwet een symboolwet te noemen, kan deze door de studie van de praktijk ook geïnterpreteerd worden als een erg vroege vorm van Multi-Actor Governance. Deze vorm van bestuur gaat immers uit van een overlegmodel met betrokken actoren, in casu de ondernemers en omwonenden. Het vinden van een consensus wordt verkozen boven het opleggen van algemene regelgeving. In het tweede hoofdstuk wordt een brontypologie opgesteld, met de bedoeling een duidelijk overzicht te geven van de informatie die de dossiers aangaande de hinderwetgeving te bieden hebben. Het resultaat is een overzicht dat uitermate nuttig is bij de zoektocht in archieven. In het derde hoofdstuk wordt een status quastionis geschetst van het onderzoek waarin de GHO-bron tot op heden werd gebruikt, en worden suggesties geformuleerd voor de optimalisatie voor toekomstig gebruik in onderzoek. Er lijkt heel wat potentieel aanwezig buiten de reeds bewandelde onderzoekspis-tes, bijvoorbeeld met het oog op kwantitatief economisch onderzoek. Het afsluitende hoofdstuk is een neerslag van de inspanningen om de archivalische situatie van de GHO-bronnen in de provincie West-Vlaanderen op een wetenschappelijk verantwoorde manier te verbeteren.

De reeks Historische Economie en Ecologie beoogt de publicatie van hoogwaardige en vernieuwende monografieën en overzichtswerken over economische geschiedenis, ecologische geschiedenis en landschapsgeschiedenis.

De redacteurs zijn Erik Thoen en Eric Vanhaute, professoren geschiedenis aan de Universiteit Gent.