In de 19de eeuw gebruikten nationale staten de overheidsstatistiek om de staat te legitimeren, de bevolking te controleren, de samenleving te organiseren en de sociale vrede te consolideren.

In het jonge België was dit niet anders. Onder leiding van Adolphe Quetelet groeide de Belgische overheidsstatistiek bovendien uit tot een internationaal gerenommeerd voorbeeld. In Een monument voor het land ontrafelt Nele Bracke hoe de Belgische overheid geïnspireerd door de overheidsstatistiek van vóór 1830 een eigen systeem uitbouwde om informatie over het land en de bevolking bijeen te brengen. Ze combineert een instellingengeschiedenis van de Commission centrale de Statistique met een analyse van de tienjaarlijkse volks-, landbouw- en industrietellingen die vanaf 1846 werden georganiseerd.

Het onderzoek legt zowel de onderliggende structuren en doelstellingen van de overheidsstatistiek als de praktische werkwijze om de statistieken samen te stellen bloot. Nele Bracke dringt door tot de betekenis van de overheidsstatistiek in de 19de-eeuwse staat en samenleving. De officiële statistieken voorzagen het landsbestuur niet alleen van informatie over het land. Ze bepaalden ook op welke manier België werd waargenomen door binnen- en buitenlandse observatoren. Zo ondersteunden de overheidsstatistieken de 19de-eeuwse wordingsgeschiedenis van België.

Een monument voor het land. Overheidsstatistiek in België, 1795-1870 is gebaseerd op het proefschrift waarmee Nele Bracke in 2004 aan de Universiteit Gent het doctoraat in de Geschiedenis behaalde. Het proefschrift werd in 2006 bekroond met de Prijs van het Geschiedeniscomité van Dexia Bank.