Moslims kunnen hun vijf dagelijkse gebeden overal uitvoeren. Toch gingen Gentse moslims al kort na hun aankomst in de jaren 1960 op zoek naar een gezamenlijke gebedsruimte. In de diaspora betekenen moskeeën dan ook zoveel meer dan in de islamitische landen van herkomst. Ze evolueerden van ontmoetingsplaatsen in den vreemde tot multifunctionele centra ingebed in het stedelijke weefsel.

Toch blijven deze ‘schuilmoskeeën’ voor de doorsnee Vlaming onzichtbaar in het stadsbeeld. Ze zien er immers niet uit als typische moskeeën met koepels en minaretten. Het zijn veeleer omgebouwde rijhuizen of panden die oorspronkelijk een andere bestemming hadden. Dat zegt ook veel over de positie van de moslims die niet over de mogelijkheden beschikten om nieuwbouwmoskeeën op te trekken. Daar komt stilaan verandering in.

In de beginjaren van de moslimaanwezigheid in Europa en het Westen was de oprichting van een islamitische ruimte voornamelijk gericht op de eigen groep. Later werd zelfvertegenwoordiging ten opzichte van de buitenwereld alsmaar belangrijker. Terwijl moskeeën vroeger de moslims als het ware verborgen achter hun gevels, zijn ze vandaag de manier bij uitstek om zich te tonen.

Dit boek van Meryem Kanmaz schetst de totstandkoming van de Gentse moskeeën en gebedsruimtes van de jaren 1960 tot vandaag. Het is meteen ook het eerste boek dat een overzicht geeft van de religieuze, ideologische en etno-nationale verschillen van moskeeën en islamitische gebedsruimtes in België. Ook de moskeebezoekers en de imams komen uitgebreid aan bod. Het boek is gebaseerd op jarenlang onderzoek binnen de Gentse en Vlaamse moslimgemeenschappen en werd gedistilleerd uit gesprekken met oprichters van de eerste moskeeën, jonge en oude bezoekers, imams en islamleerkrachten. Voor het eerst wordt het islamitische landschap van een Vlaamse stad zo uitgebreid in woord en beeld gebracht.

De jonge Gentse fotograaf Abdul-Vahit Duman zorgde voor originele foto’s van het interieur en de bezoekers van de moskeeën.

Meryem Kanmaz is doctor in de politieke en sociale wetenschappen en verrichtte uitgebreid onderzoek naar de dynamiek binnen Marokkaanse en Turkse moslimgemeenschappen in België en Europa. Ze geldt als een van de weinige experten in het uitdagende onderzoek- en beleidsdomein van de toekomst van islam in onze contreien en publiceerde hierover reeds in tal van binnenen buitenlandse tij dschriften. Ze is momenteel verbonden aan het nieuw opgerichte Expertisecentrum voor Islamitische Culturen in Vlaanderen (ECICV).
Abdul-Vahit Duman (°1980) is zelfstandig fotograaf, sinds 2003 student fotografi e aan Sint-Lucas Hogeschool en Gentenaar van Turkse origine. Hij werd tweemaal laureaat van Photo View (Centrum voor Beeldexpressie) en werd in 2009 geselecteerd voor het Internationaal Fotofestival Knokke-Heist.

Deze uitgave is een project van AGORA, het Gentse partnerschap tussen erkende landelij ke socio-culturele verenigingen van migranten, het Gentse stadsbestuur, het opbouwwerk en het integratiecentrum. AGORA ontwikkelt projecten die de participatie en inspraak van Gentenaars van allochtone herkomst verhogen. Het project werd gecoördineerd door de Integratiedienst en vormt een actie binnen het kader van het Vlaamse Stedenfonds 2008-2012.