Identiteit trad in de afgelopen decennia prominent op de voorgrond. Religieuze, nationale, etnische en andere vormen van identiteit drongen door tot in het hart van de politieke actie. Groepen mensen organiseerden zich rond identitaire strijdpunten. Vaak leidde dat tot polarisering en soms zelfs tot geweld op grote schaal. Een onderzoek naar de rol van identiteit en naar de dynamiek die identitaire politiek wereldwijd op gang bracht.

Identitaire reflexen zijn op sommige momenten in de geschiedenis opvallend en sterk aanwezig. Op andere momenten daarentegen spelen die schijnbaar nauwelijks een rol. De politieke wetenschappen hebben ‘identitaire politiek’ lange tijd verwaarloosd. In de jaren negentig wonnen schijnbaar oude identiteiten echter opnieuw fors aan kracht. Dat heeft het onderzoek naar de rol, plaats en functie van identiteit een nieuwe impuls gegeven. Een eenduidig wetenschappelijk antwoord is er nochtans niet op de vraag wat het relatief recente succes van identitaire bewegingen vandaag verklaart. Waar het fenomeen vermeld wordt, ontbreekt doorgaans een grondige analyse van de oorzaken en de algemene impact op samenleving en politiek.

Dit essay reconstrueert nauwgezet de competitieve paradigma’s betreffende de omvang van het fenomeen, de oorzaken van de identitaire renaissance en haar impact op individu, samenleving en politiek – en plaveit zo de weg naar de herwaardering van dit onderzoeksgebied in de leer van de internationale betrekkingen.

An Ghys werkte als wetenschappelijk medewerker aan de Vakgroep Politieke Wetenschappen (Universiteit Gent).